В поисках Всевышнего

Бу ривает Мукъаддес Китапнынъ биринджи къысмы олгъан Башланув китабында язылгъандыр. Башланув китабы Рабби-Тааля ер юзю, кок ве бутюн тири джанларны яраткъаны
акъкъында риваетинен баимана. Рабби-Тааля яраткъан биринджи адамнынъ ады Адем («адам, инсан» манасыны ташыгъан) эди.

Адем ве Эдем мемлекетиндеки багъча

РАББИ ер юзю ве кокни яраткьанда, ер юзюнде не бир тарла чалысы, не бир тарла оту бар эди. Чюнки РЛББИ ер юзюне даа ягъмур ягъдырмагъан эди, ве топракъны бакъмакъ ве ишлемек ичюн адамлар ёкъ эди. Ялынъыз ерден чыкькъан дерья ер юзюни сувгъа тойдура эди.

РАББИ топракъ тозундан адамны яратып, бурнунынъ тешиклерине яшайыш нефесини уфюрип киргизди, ве адам тири джан олды.

РАББИ шаркъта олгъан Эдемде багъча осьтюрип, анда Озю яраткъан адамны ерлештирди. РАББИ багъчада чешит тюрлю козьге гузель ве ашкъа ляйыкъ махсуллары олгъан тереклерни осьтюрди. Даа багъчада омюр терегини ве яхшылыкънен яманлыкъны айырып таныткъан терегини сачты.

Эдемден дерья акъып чыкъа ве багъчаны сувгъа тойдура эди. Бу дерья дёрт озенге болюне эди. Олардан бири Пишон деп адлана эди. О, алтыны олгъан Хавила мемлекетининъ четинден айланып акьа эди. О мемлекеттеки алтын яхшыдыр. Анда даа бедолах ве шохам деген кьыйметли таш бардыр. Экинджи озен Гихон деп адлана эди. О, Куш мемлекети бою акъа эди. Учюнджи озеннинъ ады — Хиддекель. 0, Ашшурнынъ шаркъ тарафына акъмакътадыр. Дёртюнджи озен — Фираттыр .
Бедолах — мис къокъулы чам сакъызы.

Эдем багъчасынынъ топрагъыны бакъып-ишлеп, сакълап-къорчаламакъ ичюн, РАББИ адамны алып, Эдем багъчасына ерлештирди.
РАББИ адамгъа:
— Багъчада олгъан эр бир терегининъ махсулындан санъа алып ашамакъ мумкюн. Лякин яхшылыкънен яманлыкъны айырып таныткъан терегинден ашамакъны Мен санъа ясакъ этем. Чюнки шу теректен махсул ашагъан куню оледжексинъ, — деп эмир этти.

Теврат: Башланув 2.4-17

Адемнинъ омюр аркъадашы

РАББИ Озю-Озюне:
— Адамгъа янъгъызлыкъ ярашмаз. Мен онъа келишкен бир ярдымджы яратайым, — деди.

РАББИ чешит тюрлю айванларны ве кьушларны топракьтан яратып, адам оларгъа насыл адлар
къояджагъыны бакъмакъ ичюн, онынъ алдына кетирди. Адам айванларгъа насыл ад берген олса, оларнынъ ады ойле де къалды. Бутюн эв айванларына, бутюн кок къушларына, бутюн кийик айванларгъа адам ад къойды, амма оларнынъ арасындан озюне келишкен ярдымджы тапалмады.

О вакъыт РАББИ адамны къатты юкъугъа далдырып, къабургъаларынынъ бирини алды ве о ерни вуджутнен къапатты. Шу къабургъадан РАББИ къадынны яратты ве адам алдына кетирди. Адам:
— Бу — меним кемигимден кьопкьан кемиктир, джан-джигеримден къопкьан парчамдыр, ве акъайдан алынгъаны ичюн, апай* деп адланаджакъ о, — деди.

Шу себептен акъай, ана-бабасыны къалдырып, апайына япыша, ве олар бир вуджут олалар.
Олар экиси: эм Адем, эм онынъ апайы чыплакъ олып да, утанмай эдилер.

*Апай, акъай – къадимий еудийдже “иша” ве  ”иш” тир.

Теврат: Башланув 2.18-25

РАББИ Адемге ве онынъ апаиына:

— Меним сёзюмни тутмасанъыз — оледжексинъиз, — деди.
Аякин олар эписи бир Онынъ сёзюни тутмадылар. Ве шу дакъкъасы вуджутларынен ольмеселер де, Алланен багъларыны джойдылар. Алланен багълары узюльген сонъ, олар ольген киби олдылар.
Адем ве онынъ апайы Алланынъ Сёзюне къулакъ асмайлар
РАББИ яраткъан бутюн тарла айванларындан йылан энъ айнеджи эди. Иылан апайдан:
— Бу багъчанынъ бир тюрлю махсулыны ашамагъа Алла сизге разылыкъ бермегени догърумы? — деп сорады. Апай:
— Бизге махсулларны ашамагъа мумкюн, — деп джевап къайтарды. — Амма Алла бизге: «Ольмемек ичюн, ялынъыз багъчада тургъан теректеки махсулларны ашаманъыз ве токъунманъыз биле онъа», — деп айтты.
— Олмайджакъ шей! Ольмезсинъиз, — деди йылан. — Анджа Алла биле ки, сиз оларны ашагъан куню козьлеринъиз ачылып, яхшылыкънен яманлыкъны айырып таныгъан Алла дайын оладжакъсынъыз.
Апай бу терекнинъ махсуллары ашкъа ляйыкъ, гузель, козьге яхшы корюнгенини ве бильги ваде
бергенини корьди. О, махсулны узьди ве ашады. Ве о махсулдан янында олгъан акъайына да берди. Акъайы да ашады. Оларнынъ козьлери ачылды, ве олар бири-бирининъ чыплакъ олгъанларыны корип, инджир япракъларындан озьлерине бель къушанмалары яптылар.
Акъшам салкъыны тюшкенинен Адем апайынен РАББИнинъ багъча бойлап юргенини эшиттилер ве, РАББИ оларны корьмесин деп, тереклер артына сакъландылар.
РАББИ адамны чагъырып, ондан:
— Къайдасынъ? — деп сорады.
— Мен Сенинъ багъча бойлап юргенинъни эшиттим ве чыплакъ олгъаным ичюн къоркъып сакъландым, — деп джевап къайтарды адам.
— Сен чыплакъ олгъанынъны санъа ким айтты? — деп сорады РАББИ. — Сен Мен махсулларыны ашамагъа ясакъ эткен теректен ашамадынъмы?
— Сен берген апайынъ о махсулларны манъа берди, ве мен ашадым, — деди адам.
РАББИ апайдан:
— Не яптынъ сен?! — деп сорады. Апай:
— Мени йылан алдатып ёлдан урды, ве мен ашадым, — деп джевап къайтарды.

Теврат: Башланув 3.1-13

Рабби-Тааля Адем ве онынъ апайыны джезалай

РАББИ йылангъа:
— Япкъан ишинъ ичюн,сен лянет оладжакъсынъ, дюньядаки бутюн эв ве кийик айванлардан ред этиледжексинъ! Сен къурсакъ у устюнде сюйрекленеджексинъ ве омюрбилля тоз ашайджакъсынъ.
Сен ве Адемнинъ апайы бири-биринъизни корьмеге козюнъиз олмайджакъ. Сенинъ баланъ ве апайнынъ баласы бири-бирине эр вакъыт душман оладжакълар. Апайнынъ огълу башынъа уджюм этеджектир, сен исе онынъ табанына уджюм этеджексинъ, — деди.
Апайгъа РАББИ:
— Юклю олгъан вакътынъны зияде дертли этеджегим. Къыйналып бала тападжакъсынъ. Сен акъайынъны арзулайджакъсынъ, амма о, сенинъ эфендинъ оладжакътыр, — деди.
Адамгъа исе РАББИ:
— Апайынъны динълегенинъ ичюн ве Мен, ондан махсул ашама деп, ясакъ эткен теректен ашагъанынъ ичюн, ер юзю сенинъ ичюн лянет олсун! Шимди омюрбилля чекишип, топракътан къысметинъни дертнен тападжакъсынъ. Ер юзю санъа тикенли чалы осьтюреджек, ве сен тарладаки отнен кечинеджексинъ. Къан-теринъе батып озюнъе ниймет къазанаджакъсынъ. Ахыры-сонъу, сен къара ерден алынып, къара ерге кери киреджексинъ. Чюнки сен тозсынъ, тозгъа да чевириледжексинъ, — деди.
Адам озь апайына Ава* деген ад берди, чюнки о, эписи яшагъан адамларнынъ анасы оладжакъ эди.
РАББИ исе, териден урба япып, оларны кийиндирди.

*Ава — къадимий еудий сёзю «Хавва» (Ава) «хай» (яшайыш) сёзюнден келип чыкъты.

Теврат: Башланув 3.14-21

Рабби-Тааля Адем ве Аваны Эдем багъчасындан къувалай

РАББИ деди ки:
— Адам, Мен дайын, яхшылыкънен яманлыкъны айырып таныгъан олды. Барып да, адам къолуны узатып, омюр терегинден махсул ашап, эбедиен яшап башламагъайды.
Сонъ РАББИ Эдем багъчасындан адамны къувалады. Барсын, озю асыл олунгъан топракъны ишлеп бакъсын. Адамны къувалагъан сонъ, РАББИ Эдем багъчасынынъ яны, шаркъта, омюр терегине алып баргъан ёлны къорчаламакъ ичюн Керувларны* ве эписи тарафларгъа ургъан атешли къылычны къойды.

*Керувлар — Аллагъа хызмет эткен коктеки махлюкълар.

Теврат: Башланув 3.22-24

Адем ве Аванынъ чокъ баяасы бар эди, лякин бизге ялынъыз учь балаларынынъ адлары беллидир: Абилъ, Хаин ве Шет. Адем кечингенде, 930 яшында эди…

Адем яшагъан вакътындан ве юкъарыда айтылгъан вакъиалардан баягъы вакъыт кечкен сонъ, Вифлеемде огъланчыкъ догъды. Онынъ адыны Иса деп къойдылар. Иса осип, адамларгъа Алла акъкъында айтмагъа чыкъкъан сонъ, Алла Оны коклерден Озюнинъ Огълу деп таныды. Башкъа тарафтан исе, Инджиль Китабы икяе эткен дайын, 0, эр бир башкъа адам киби, Адем ве |4 | Нухнынъ несилинден эди, ве эписи еудий ве араплар киби, Ибраимнинъ несилинден эди.

Бутюн халкъ сувгъа бутюнлей кирип, Алланынъ ёлуна тура яткъанда, Иса да ойле япты. О, сувда дуа эткенде, кок ачылды, ве Мукъаддес Рух, вуджуткъа кирип, бир гогерджин киби Онынъ устюне кьонды. Коктен кельген бир сес де:
— Сен Меним севимли Огълумсынъ, Сенден разым, — деди.
Иса Озь хызметини башлагъанда, отуз яшларында эди. Адамлар биле эдилер ки,

Иса — Юсуфнынъ огълу эди,
Юсуф — Элининъ огълу,
Эли — Маттатнынъ огълу,
Маттат — Левининъ огълу,
Леви — Мелхининъ огълу,
Мелхи — Яннайнынъ огълу,
Яннай — Юсуфнынъ огълу,
Юсуф — Маттатийнинъ огълу,
Маттатий — Амоснынъ огълу,
Амос — Наумнынъ огълу,
Наум — Эслининъ огълу,
Эсли — Наггайнынъ огълу,
Наггай — Маатнынъ огълу,
Маат — Маттатийнинъ огълу,
Маттатий — Семеиннинъ огълу,
Семеин — Иосехнинъ огълу,
Иосех — Иоданынъ огълу,
Иода — Иоананнынъ огълу,
Иоанан — Ресанынъ огълу,
Реса — Зеруббавельнинъ огълу,
Зеруббавель — Шеалтиэльнинъ огълу,
Шеалтиэль — Нерининъ огълу,
Нери — Мелхининъ огълу,
Мелхи — Аддининъ огълу,
Адди — Къосамнынъ огълу,
Къосам — Эльмадамнынъ огълу,
Эльмадам — Эрнинъ огълу,
Эр — Йошуанынъ огълу,
Иошуа — Элиезернинъ огълу,
Элиезер — Иоримнинъ огълу,
Йорим — Маттатнынъ огълу,
Маттат — Левининъ огълу,
Леви — Шимеоннынъ огълу,
Хецрон — Парецнинъ огълу,
Парец — Ехуданынъ огълу,
Ехуда — Якъупнынъ огълу,
Якъуп — Исхакънынъ огълу,
Исхакъ — Ибраимнинъ огълу,
Ибраим — Терахнынъ огълу,
Терах — Нахорнынъ огълу,
Нахор — Серугнынъ огълу,
Серуг — Реунынъ огълу,
Реу — Пелегнинъ огълу,
Пелег — Эвернинъ огълу,
Эвер — Шелахнынъ огълу,
Шелах — Кенаннынъ огълу,
Кенан — Арпакъшаднынъ огълу,
Арпакъшад — Шемнинъ огълу,
Шем — Нухнынъ огълу,
Нух — Ламехнинъ огълу,
Ламех — Метушелахнынъ огълу,
Нух — Ламехнинъ огълу,
Ламех — Метушелахнынъ огълу,
Метушелах — Ханохнынъ огълу,
Ханох — Ереднинъ огълу,
Еред — Махалалэлнинъ огълу,
Махалалэл — Кенаннынъ огълу,
Кенан — Эношнынъ огълу,
Энош — Шетнинъ огълу,
Шет — Адемнинъ огълу,
Адем — Алланынъ огълу эди.

Инджилъ: Лука 3.21-38